ترکمن‌ها از دیدگاه سیاحان و شاعران و نویسندگان

تورکمن نیوز- ناصر توسلی: ملت ترکمن، در طول سالیان دراز با گسترش علم، هنر ،فرهنگ و تشکیل امپراطوری های بزرگ از جمله سلجوقیان، خوارزمشاهیان، آق قویونلو، قارا قویونلو و افشاریان تاریخ پر فزار و نشیبی را پشت سر گذاشت. اما یکی دو قرن گذشته قرن خوبی برای آنها نبود. ترکمن ها اولین حکومت کاملا مردمی و دموکراتیک در دنیا را بر اساس مبانی بزرگ انسانی و اخلاقی داشتند.
اما متاسفانه به دلیل بروز برخی مسائل از جمله عدم اتحاد و جنگ طوایف مختلف با یکدیگر، حمله حکومتهای همسایه، از جمله استعمار روسیه باعث شد تا در قرن گذشته در وضعیت بسیار ناگواری به سر برند. قوم شناسان ، سیاحان و نویسندگان بسیاری از سرزمین آنها دیدن کرده اند و در کتابها و یادداشتهای خود درباره رفتار، اخلاق و شخصیت آنها نوشته اند که در ذیل به بعضی از آنها اشاره خواهیم کرد:

b_250_250_16777215_00_images_Turkmen-Sahra_Turkmen-At-yygyt.jpg

1-پروفسور ویلیام آیرونز: « بیش از هر چیز لازم می بینم که مراتب قدردانی بسیار زیاد خود را از یموت ها بخاطر مهمان نوازی وسیع آنها نسبت به من و همسرم ( که در مدت اقامتم در میان یموت ها در سالهای 1974و1973همراهم بود) ابراز دارم. یموت ها سنت مهمان نوازی بسیار خارق العاده ای در مورد مسافرین دارند که باعث می شد انجام تحقیق من در میان آنها بسیار ساده و لذت بخش گردد. من و همسرم به مناطق مختلف ترکمنصحرا سفر کردیم. این مسافرت ها به عنوان بخشی از تحقیقم به شمار می آید. در این مسافرت ها زمانی که از شهرها دور می شدیم ،

من و همسرم همیشه اطمینان خاطر داشتیم که محلی برای اقامت خواهیم داشت. زمانی که به دیدار خانواده های ترکمن می رفتیم و شبی را در خانه های آنها بسر می بردیم، معمولا با یک شام ، صبحانه و گفت و گوی دوستانه از ما پذیرایی می شد. نیازی به توضیح ندارد که چرا به این سفرها اقدام می کردیم و چرا به این مهمان نوازی ها نیاز داشتیم.یموت ها همچنین تحمل زیادی در برابر سؤالات من درباره ی شیوه ی زندگی خود نشان می دادند و بسیار علاقه مند بودند که مرا در تلاش هایم برای درک تاریخ و تجارب زندگی شان کمک کنند. از صحبت هایی که با سایر مردم شناسان داشتم ، می دانم که انجام چنین مطالعات قوم شناختی در سایر مناطق دنیا که فاقد چنین سنت و مهمان نوازی نسبت به مسافرین است، کاری بسیار دشوار است». (مقدمه کتاب « ترکمن های یموت » نوشته پروفسور ویلیام آیرونز ).

2- برنز: « اکثر ترکمن ها آزاده، درستکار و مهمان نواز بودند. اکثر سیاحان و میسیونرهایی که با ترکمن ها برخورد کردند، شخصیت نیکوی مردم ترکمن را ستوده اند». (برنز، III، صص 50،51-94،98).
کاپیتان ناپییر یکی از فاضلترین افسران انگلیسی، که نماینده رسمی حکومت خودش در مساله ترکمنستان در دهه 1880بود، چندین بار ترکمن ها را ملاقات کرد. او اطلاعات جالب و واقعی درباره امور ترکمن ها داده است. او راجع به شخصیت ترکمن ها نوشت: « در وهله اول چنین به نظرم می آید که شخصیت ترکمن ها به صورتی ناصواب ارزیابی شده است. آنها به هیج وجه آنطور که همسایه ایرانی آنها( حکومت قاجار )، آنها را وحشی غارتگر محض ترسیم می کنند، نیستند. از آنچه دیده و شنیده ام، من یک ترکمن عادی را خیلی باهوش، زیرک و حساس به مصالح خودش تعریف می کنم. بی شک تحت تاثیر یک حرکت آنی، اما نه تا آن حد که او را از مصالح خودش غافل کند، اقدام می کند و در عین حال با داشتن اطلاعات خوب سیاستمداری بزرگ هم می باشد. چون از کودکی عادت به زندگی آزاد جستجوگرانه داشته، هرچه بوی « منع « می دهد در وهله اول بنظرش ملال آور می آید، اما بنظر نمی آید که قادر به رعایت نظم نباشد» . (ناپییر، ص173؛ به ییت هم رجوع شود، ص299 ).

درباره میهمان نوازی ترکمن ها فریزر نوشت: « وقتی یک خارجی ( که دشمن بودنش حتمی نباشد) وارد اردوگاه می شود، ساکنین اولین چادری که او به آن می رسد از چادر بیرون شتافته سلام می کنند، دهنه اسب او را می گیرند و اصرار دارند که مهمان آنها بشود. در چادر حتی اگر یک زن حضور داشته باشد او به میهمان « سلام علیکم « می گوید و برای میزبانی اصرار می کند». (فریزر،ص264 ).

وامبری نوشت: « عشق به مهمان نوازی آنها، شجاعت آنها و بخصوص علاقه بی پایان آنهابه آزادگی و استقلال بیک اندازه مستحق ستایش اند». (وامبری ترکمن های بین دریای خزر و مرو، ص343-342 ).
بنا به گفته کونولی، «در میان هیچ ملتی « فخر به اصالت « قوی تر از ترکمن ها نیست: « آنها بین خودشان اشعار انقلابی فرانسه یعنی « آزادی ، برابری « را رعایت می کردند» . (کونولی ،I.صص 188-187؛ تومانویچ، ص94).
« هر ترکمن ارباب خودش بود و برده هیچ مرد دیگری نبود» .(کونولی ،I.صص 188-187؛ مارکوف، ج. ای،..؛ اشنوگرافیس چه فرسچونگن، جلد4،1985،ص169 ).

« رونالد تامسون گزارش داد ترکمن ها از یکدیگر دزدی نمی کردند. روسا، ریش سیدان و همه قبایل در یک وضع کاملا مساوی زندگی می کردند. یادداشتهای محرمانه و سیاسی، س.23، قسمتیک صص 4-3دفتر هند. ». «این تساوی نه تنها بین مردان، بلکه بین زنان هم بر قرار بود». (تومانویچ، صص97-96).

راجع به این وامبری نوشت: « آنچه در مدت اقامتم در میان ترکمن ها مرا بیش از همه تحت تاثیر قرار داد محبت و ملاطفت آنها به خانواده شان و احترامی که آنها به زنانشان نشان می دادند، بود. زنان نه تنها از لحاظ حقوق خانوادگی با مردان کاملا مساوی هستند، بلکه زنهای پیر وارث حق امر و نهی بر قبیله بوده و جنگاوران از آنها فرمانبرداری می نمایند».
(وامبری، ص342؛ موراوف،ص 15؛ فریزر،ص263؛ کونولی ،I.صص173-172).

« گلجمال نمونه بارز این مورد است. روسها پس از فتح آخال، با دسیسه و تهدید شدید خواستند ترکمن های مرو را تحت کنترل در آورند. این فشار، تا زمانیکه علی خانوف آوارسکی گلجمال، بیوه نوربردی خان، را متقاعد سازد که ترکمن ها چاره ای جز تسلیم ندارند، موفقیت آمیز بود» . (علی خانوف-آوارسکی ای،ص113 ).

« اعتماد در میان آنها آنچنان عظیم بود که، وقتی کسی از کس دیگر پول قرض می گرفت، برگ رسید خواسته یا داده نمی شد، و مرد خوشنام در میان آنها ترجیح می داد از پولش صرفنظر کند اما درباره مقدار پولی که باید دریافت کند بحث ننماید. یادداشت های سیاسی و محرمانه، صص 4-3 ». « اگر یک ترکمن بگوید کاری را انجام خواهد داد، آن کار را انجام می دهد، و کلمه ای هم نمی گوید» . (ییت،ص299).
*( شماره 2 از کتاب ترکمن ها در عصر امپریالیسم صصص50-49-48 نوشته پروفسور دکتر محمت سارای استخراج شده).

3-احمد شاملو تهران 1336: « من‌ ترکمن‌ها را بیش‌ از هر ملت‌ و هر نژادی‌ دوست‌ می‌دارم‌، نمی‌ دانم‌ چرا. و مدت‌های‌ دراز در میان‌ آنان‌ زندگی‌ کرده‌ام‌. من‌ ترکمن‌ صحرا را دوست‌ دارم‌. این‌ را هم‌ شما از من‌ قبول‌ کنید.شاید تعجب‌ کنید اگر بگویم‌ چندین‌ ماه‌ در «قره‌ تپه‌» و «امچلی‌» و «قره‌ قاشلی‌» کمباین‌ و تراکتور می‌رانده‌ام‌… از خانه‌های‌ خشت‌ و گلی‌ متنفرم‌ و دشت‌های‌ وسیع‌ و کلاه‌ پوستی‌ و آلاچیق‌های‌ ترکمن‌ صحرا را هرگز از یاد نمی‌ برم‌». ( متن کامل این نامه در جُنگ باران/ شماره اول/ مهرماه 1364 / منتشر شده در گرگان/ به چاپ رسیده است).

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: