نبرد گوک تپه

بخشی از فتح آسیای میانه به دست امپراتوری روسیه

زمان : دسامبر 1880 تا ژانویه 1881

محل وقوع : گوک تپه ، ترکمنستان

نتیجه : پیروزی امپراتوری روسیه

                              متخاصمین

امپراتوری روسیه.                               ترکمن ها

                              فرماندهان

میخاییل اسکوبلوف                              ناشناخته

                            استعداد رزمی

7100 سرباز                                       20 تا 25 هزار نفر در داخل قلعه

72 قبضه توپ.      هشت هزار نفر مدافع مسلح تعداد کمی سلاح گرم،بدون توپخانه

                    تلفات

268 کشته                  بین 15 هزار تا 150 هزار کشته با توجه به منابع مختلف

669 نفر زخمی

645 نفر در اثر بیماری درگذشتند

تاریخچه

طی سال های 1853 تا 1868 ، روس ها با پیشروی به سمت جنوب بخش اعظم سرزمین هایی را که بعدها آسیای میانه روسیه خوانده شد اشغال کردند . آن چه هنوز به اشغال آن ها درنیامده بود سرزمین امروزی ترکمنستان بود . در سال 1869 شهر بندری کراسنودسک در ساحل شرقی دریای خزر توسط روس ها بنیان نهاده شد . روس ها در 1879 با حرکت به سوی شرق سعی کردند گوک تپه را تصرف کنند . پس از گلوله باران دژ به وسیله توپ خانه ، قوای روسی کوشید با حمله ای سریع آن را تسخیر کند . ترکمن ها که برتری عددی داشتند آنان را عقب راندند . روس ها عقب نشینی کردند و از متوقف کردن تعقیب کنندگان ترکمن عاجز ماندند . نیروهای روس با عبور از بیابان به کراسنودسک بازگشتند . این بدترین شکست روس ها در آسیای میانه از 1717 تا آن زمان بود .

img_5384

220px_m_skobelev
ژنرال اسکوبلوف

در دور دوم حملات ، نیرویی بزرگتر و مجهزتر و از جمله شامل 20 هزار شتر برای حمل و نقل به گوک تپه اعزام شد . در دسامبر 1880 ،7100 سرباز روس تحت فرماندهی ژنرال میخاییل اسکوبلوف گوک تپه را محاصره کردند . شمار مدافعان گوک تپه که غیرنظامیان ساکن دژ را نیز شامل می شد، 25 هزار تن تخمین زده می شد . با توجه به تجربه حمله های قبلی ، اسکوبلوف تصمیم گرفت به جای یورش مستقیم ، دژ را محاصره کند . محاصره گوک تپه 23 روز به طول انجامید . با وجود مقاومت شدید مدافعان ، نیروهای روسی توانستند تونلی در بخش زیرین دیوار قلعه حفر کرده و سپس مین بزرگی را در آن کاربگذارند . در 12 ژانویه 1881 ، با انفجار مین و شکاف برداشتن دیوار قلعه ، سربازان روس به داخل آن هجوم بردند . طی انفجار اولیه صدها تن از مدافعان کشته شدند و بسیاری دیگر طی درگیری که در پی آمد جانشان را از دست دادند . با ورود روس ها به قلعه ، باقی مانده مدافعان و غیرنظامیان سعی کردند از راه بیابان فرار کنند . آنان توسط سواره نظام اسکوبلوف مورد تعقیب قرار گرفتند .

قتل عام

حدود 8 هزار جنگجو و غیرنظامی ترکمن در خارج از قلعه و 6500 تن دیگر در داخل قلعه کشته شدند . روس ها تمامی مردان ترکمن باقی مانده در دژ را کشتند ، اما از کشتار 5 هزار زن و کودک ترکمن خودداری کرده و 500 برده ایرانی را هم آزاد کردند . تصرف گوک تپه و قتل عامی که در پی آمد مقاومت ترکمن ها را در هم شکست و سرنوشت آسیای میانه را رقم زد . در 6 می 1881 ، آسیای میانه به طور کامل بخشی از امپراتوری روسیه اعلام شد . طی عملیات گوک تپه روس ها تلفاتی معادل 245 کشته و 883 نفر زخمی متحمل شدند . بیماری نیز عامل مرگ 645 سرباز دیگر اعلام شد .

ژنرال اسکوبلوف پس از قتل عام اظهار داشت : (( هر چه شدیدتر آن ها را بزنی ، بیشتر مطیع می شوند )) .


ورود روس ها به قلعه

عواقب

اسکوبلوف به خاطر کشتار رخ داده از مقامش برکنار شد . در سال 1881 ، شهر عشق آباد در 28 مایلی جنوب شرقی گوک تپه بنیان نهاده شد . هدف بعدی روس ها شهر مرو بود که در 1884 به تصرف آنان درآمد . روس ها در سال 1885 با ادامه پیشرویشان به پنجده در مرز افغانستان رسیدند .

یادبودها

مسجد گوک تپه به یاد محاصره دژ و مدافعان آن ساخته شد . گنبد آبی رنگ و دیوارهای سفید مرمری شاخصه این بناست . ترکمن ها روز سقوط گوک تپه را روز ماتم عمومی سالانه و مقاومت ساکنانش را نماد افتخار ملی خود می دانند .


مدال یادبود امپراتوری روسیه برای نبرد گوک تپه

ترجمه : شاهو صالح

منبع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Geok_Tepe

یک پاسخ to “نبرد گوک تپه”

  1. سرباز جنید Says:

    با تشکر از رشید گرامی! که مطلبی ارزنده را درج کردید. با نگاه به امار سوالهایی که مطرح میشوند. ۱-چرا ترکمنها برغم اینکه از نظر نفرات ۲ الی ۳ برابر روسها بودند. اما در نهایت به ان شکل قلع و قمع شدند؟ در حالی این تعداد نیروهای روسی را قبل از رسیدن به گوگ دفه از طریق ور قاچ میتوانستند تار و مار نمایند.
    ۲-حجم توپخانه روسها با توجه به ان زمان نشان از این دارد که روسها قویا برای درهم کوبیدن استحکامات امده بودند. برای یک دسته سوار که دایم از این سو به ان سو میرود. توپ کارایی انچنانی ندارد.
    ۳- با توجه به اینکه ترکمنها توانایی زندگی کوچ نشینی را داشتند. چرا در انتظار کوبیده شدن نشستند؟ در حالی که راحت میتوانستد در صحرای وسیع ترکمن پخش شوند. در انصورت نه اینکه ۷۲ قبضه بلکه ۷۲۰ قبضه هم کفایت نمیکرد. روسها مجبور میشدند. هی توپهای خود را از این ور به ان ور حمل کنند. و به جای یه هدف متمرکز با دهها هدف نا مشخص و متحرک مواجه میشدند.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: