اسب خستهٔ ادبيات ترکمن

…. امید کوکبی
….. ۱۳ تیر ۱۳۹۶

از دوران کودکي و در موقعيتهاي مختلف همواره مي‌ديدم که سواد ادبي اکثر ترکمنها از چند شعر و ترانه معروف فراتر نمي‌رود. جالب اينجاست که قديمي‌ترها بيشتر و بهتر بلدند و تحصيلکرده‌هايي که با عشق و علاقه خاصي به دنبال خواندن و درک اشعار و متون ترکمني هستند در عمل توفيق چنداني ندارند. اما مشکل از کجاست؟ چرا به سختي و کندي ميتوان از عهده درک معاني و مفاهيم واژه‌ها و اصطلاحات ناآشناي ترکمني برآمد؟

نبود کتابها و منابع و مراجع کافي و به روز و معتبر، کمبود محتوي جديد و کاربردي و چندرسانه‌اي به زبان ترکمني و حتي نبود رسم الخط مرجع از دلايل اين مشکل است. همچنين با کمي تحقيق و جستجو متوجه ميشويم که مطالب موجود در اکثر کتاب‌ها و منابع موجود بسيار ناقص و حاوي اشتباهات فراوان بوده و در قالبهاي بسيار نامناسبي ارائه شده است. در عمده موارد بي‌سليقگي و بي‌نظمي در نحوه ارائه مطالب شامل تايپ و چيدمان مطالب، صفحه‌بندي وطراحي گرافيکي و تصاوير، سردرگمي بيشتري در خواننده ايجاد کرده و هرگونه ارزش و اعتماد به آن منابع را از بين ميبرد.

هر چند امروزه موضوع فوق براي ترکمنها يکي از موانع اصلي توسعه ادبي و فرهنگي به شمار مي‌رود، مساله اصلي درباره توليد محتوي و تعدد و کيفيت آثار منتشر شده به زبان ترکمني تا به امروز است. ميتوان گفت که متاسفانه هيچکدام از دفاتر اشعار شاعران بزرگ ترکمن و منظومه هاي عاشقانه و عارفانه و هيچکدام از ديگر منابع ادبي، فرهنگي و تاريخي بزرگ زبان ترکمني به صورت حرفه‌اي و استاندارد با توضيحات مناسب و امروزي در ايران کار و چاپ نشده که مساله‌اي بسيار دردناک و قابل تامل است. در حقيقت تا به امروز عمده کارهاي چاپ شده ترکمني به رونويسي با حروف عربي از روي نسخه سيريليک يا لاتين يا به تحقيقات مختصر و از هم گسيخته محدود بوده است.

پژوهش پويا در زبان و ادبيات، فرهنگ و تاريخ ترکمن در ايران عملا مرده است، وگرنه در سطح ملي و بين‌المللي کتابها، مقالات و پروژهاي معتبري از ترکمن‌هاي ايران به زبانهاي مختلف سراغ می‌داشتيم. براي ترکمنها، مايه شرمساري است که علي‌رغم پيشرفت امکانات و دسترسي به منابع مختلف و فارغ‌التحصيلان زيادي که در رشته‌هاي مرتبط با زبان، ادبيات، فرهنگ، تاريخ و علوم اجتماعي در ميان ترکمن‌ها وجود دارد، هنوز يکي از پايه هاي هويتي آنها، يعني ابقا و احياي ميراث ادبي و فرهنگي و تاريخي که بايد توسط خود آنها صورت پذيرد مغفول مانده است. متاسفانه، هيچ جايزه، نشريه، موسسه يا رويداد موفق بين‌المللي‌اي از طرف ترکمن‌هاي ايران در زمينه ادبي و فرهنگي و تاريخي وجود ندارد. اصلا جاهاي ديگر دنيا ميدانند که چيزي به اسم ترکمن ايران وجود دارد؟ آنهايي که ميدانند، چه شناختي از آنها دارند؟ اصلا ترکمن‌هاي ايران چه مشارکتي در امور جهاني دارند؟!

عزيز تورکمن دوغانلام، بيزين همه‌ميز شو باباتدا تاقصيريميز بار و اوزيميزدن باشغادا شوني دوغیرلاجاق آدامدا يوق! غايرات اِدِيلينگ…

ارسالي از خواننده اي محترم

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: