مصاحبه منوچهر آذر با مجله صدا و سیما:

این بازیگران نازنین

منوچهر آذر خود را دوملیتی می داند؛ با افتخار می گوید که متولد نمین و یک آذری است. و از سوی دیگر تأکید دارد که سال های زیادی نان و نمک مردم ترکمن را خورده و لذا خودش را ترکمن می داند. او در فیلم «سنفونی صحرا، راز خنجر» هم نقش اصلی را بر عهده داشته و از این بابت خرسند است که فرصت پیدا کرده یک بار دیگر در سریال «بازی نقاب ها» نقش یک ترکمن را بازی کند.
به اعتقاد او حضور بازیگران مطرح ملی در سریال های بومی اجتناب ناپذیر و تا حدی طبیعی است. چون در شرایط کنونی اگر جز این باشد هزینه های تولید به شدت بالا خواهد رفت.


آذر علاوه بر بازیگری سابقه کارگردانی و تهیه کنندگی هم دارد. از همین روست که با دشواری های تولید آشناست و توضیح می دهد: اگر قرار باشد تهیه کننده بازیگرانش را از میان بازیگران شهرستانی انتخاب کند، هزینه تولید بالا می رود. چون بیشتر این بازیگران کم تجربه هستند و لذا تعداد برداشت ها بالا می رود و در نتیجه دقایقی که در هر روز کاری ضبط می شوند به قدری کاهش پیدا می کند که برای تهیه کننده به صرفه نخواهد بود؛ هم به لحاظ مالی، هم از نظر زمانی و هم از نظر کیفی.
به عقیده این بازیگر پیشکسوت، لازم است که تلویزیون درباره برآورد مالی آثاری که در شهرستان ها ساخته می شوند تجدید نظر کند؛ چون این آثار با دشواری ها و محدویت های زیادی ساخته می شوند.
آذر می گوید که استفاده از بازیگران بومی می تواند تأثیر زیادی در باورپذیری داستان های فولکلوریک داشته باشد؛ اما نه به صرفه است و نه شدنی. بازیگران ملی هم این فرصت را ندارند که وقت بگذارند و لهجه ها و آواهای بومی را یاد بگیرند. در نتیجه باید به داشته ها قناعت کرد.
او معتقد است که حاصل چنین شرایطی این است که بازیگران ملی، فقط در لباس و ظاهر قومیت های مختلف ظاهر می شوند و مخاطب هم چاره ای ندارد جز اینکه آنها را با همین ویژگی ها به عنوان یک شخصیت کرد، لر، ترک یا ترکمن بپذیرد.
ارتباطات و مناسبات فرهنگی و بومی از دیگر مواردی است که منوچهر آذر بر آن تاکید دارد و معتقد است که آن از مؤلفه های اصلی تولید آثار فولکلوریک به شمار می رود. او می گوید نویسنده و نیز کارگردان باید درباره منطقه ای که در آن فیلم یا سریال می سازند، شناخت کافی داشته باشند. در سریال «بازی نقاب ها» نویسنده سعی کرده بود این شناخت را پیدا کند اما چندان موفق نشد و آقای حسنپور (کارگردان) نیز از قبل اطلاعاتی در مورد ترکمن ها داشت. با این همه از حضور آقای حکیم بهرامی که اتفاقاً تحصیلات ایشان در رشته تئاتر و سینماست و در نتیجه می دانست که نویسنده و کارگردان چه می خواهند، بهره گرفتیم.
فیلمنامه سریال «بازی نقاب ها» از نظر منوچهر آذر، داستان پرکششی دارد، اما به اندازه کافی به مناسبات و ارتباطات فرهنگی و بومی قوم ترکمن توجه نداشته است. از نظر وی حضور مشاور فرهنگی بومی در این خصوص راهگشا بوده و خود او نیز به عنوان کسی که در فرهنگ ترکمن رشد کرده، از این بابت کمک هایی به تولید این سریال کرده است. اما آذر در عین حال به اعتراضات مردم ترکمن اشاره می کند و می گوید: من و آقای حکیم بهرامی با انتقادات مختلفی از جانب دوستان ترکمن مواجه شدیم. برخی نگاه شتابزده و به همین خاطر هم نگاه تندی داشتند. برخی هم نگاه خوب، منطقی و مثبتی نسبت به سریال داشتند که این خود نقطه قوتی است. البته تضاد آرا امری بسیار طبیعی است و در همه جای دنیا وضع به همین گونه است. دوستانی که نگاه مثبت داشتند مخالفان را دعوت به این می کردند که سریال را تا انتها تماشا کنند و بعد قضاوت کنند. بنظر من در مقطع فعلی درست ترین موضع گیری همین است. همچنین دوستانی که گفتیم شتابزده قضاوت کردند اشاره می کردند که ترکمن ها چنین هستند و چنان نیستند. که دوستان مثبت اندیش به آن هم جواب دادند و به درستی گفته اند که آثار نمایشی بر خلاف فیلم های مستند نیاز به درام و قصه پر گره دارند تا مخاطب به آنها جذب و کنجکاو شود. راستش من با دیدن این گونه برخورد این دوستان خیلی خوشحال شدم. چون واقعیت هم همین است. گاهی نویسنده تلاش می کند با طرح یک قصه در مورد روند و آینده یک مسئله هشدار بدهد و لذا حوادث را چنان می چیند تا حس کنجکاوی و تعقیب قصه را در مخاطب ایجاد کند. درست است که آتش زدن خانه و زمین و تعقیب و استفاده از اسلحه در فرهنگ ترکمن نیست؛ اما باید پذیرفت که روایت یک قصه ایجاب می کند که نویسنده گره هایی از این نوع ایجاد کند تا مخاطبش را به نقطه ای که می خواهد برساند و به ایشان در خصوص تغییرات فرهنگی هشدار بدهد. اینکه مبادا نسل های جوان تر دچار احساسات بی تأمل و آنی شوند و حرمت آداب و رسوم و فرهنگ خود را به جا نیاورند.
منوچهر آذر همچنین خرسند است که بعد از چند دهه یک سریال تلویزیونی راجع به مردم ترکمن ساخته شده و البته این نکته را هم یاد آور می شود که مردم عشایر ایران از جمله ترکمن ها اغلب ناشناخته مانده اند. دلیل آنهم این است که غالباً از دور و از بیرون به ایشان نگاه شده است. قصه ها با حدس و گمان و پیشداوری نوشته شده است. اینکه عده ای از اقوام در همزاد پنداری دچار مشکل می شوند علتش همین مسئله است. لذا طبیعی است که معرفی اقوام بازخورد لازم را نداشته باشد. گویی که سدی میان نویسندگان و سازندگان آثار هنری و مردم ساده و اصیل وجود دارد.
نقش تلویزیون و شبکه های تلویزیونی در ارتقاء کیفیت آثار بومی از مواردی است که منوچهر آذر بر آن تأکید ویژه دارد و معتقد است علاوه بر اینکه مدیریت هزینه ها و برآوردها می تواند تأثیر قابل توجهی در رشد کیفیت و بهبود پروسه تولید چنین آثاری داشته باشد، بلکه به لحاظ محتوایی هم نقش تعیین کننده ای بر عهده شبکه های تلویزیونی است. او توضیح می دهد که: برای تصویب فیلمنامه های بومی و قومیتی لازم است که یک کارشناس خبره و با سواد که به فرهنگ بومی تسلط دارد درباره تصویب فیلمنامه تصمیم بگیرد. چنین فردی با خواندن فیلمنامه متوجه خواهد شد که چقدر از مناسبات و ارتباطات موجود در فیلمنامه بر اساس واقعیت های زندگی اقوام، درست و باور پذیر است.
به اعتقاد این کارگردان اگر شبکه های تلویزیونی با دقت و آگاهی درباره سریال های بومی تصمیم بگیرند و در تعیین برآوردها دقت بیشتری شود، شاید بازیگران هم کمتر دچار زحمت شوند. چون در حال حاضر به گفته او، بازیگران گاهی تمام روز تا شب را کار می کنند تا سریال به موقع تولید شوند.
این بازیگر و تهیه کننده در پایان ابراز امیدواری کرد که تلویزیون تجدیدنظر جدی درباره برنامه ریزی هایش، به خصوص در زمینه تولید آثار فولکلوریک داشته باشد، تا در آینده تولیدات بیشتر و بهتری درباره اقوام را در قاب رسانه ملی شاهد باشیم.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: